<     Zonnewijzer      >

Elke zonnewijzer laat het midden van de dag zien. Niet voor niets begint dan de mid-dag. De zon staat dan t.o.v. de zonnewijzer op haar hoogste punt in het zuiden. Dat geldt ook voor alle punten ten noorden en ten zuiden van de zonnewijzer. Al deze punten vormen samen de noord-zuid-meridiaan. (Latijn: meridies=midden van de dag) Elke plaats op aarde heeft een noord-zuid-lijn oftewel zijn eigen meridiaan. Op de meridianen ten westen van de zonnewijzer moet het nog "twaalf uur" worden. De aarde draait, dus even later bereikt ook daar de zon haar hoogste punt. Het is niet praktisch om alle plaatsen, dorpen en steden hun eigen zonnewijzertijd (=lokale zonnetijd) te geven. Denk aan dienstregelingen van bussen, treinen, boten, vliegtuigen.

Daar moeten dus afspraken over gemaakt worden. Internationaal is afgesproken dat de aarde in 24 tijdzones wordt verdeeld. Dat zijn stroken van de noordpool tot de zuidpool waar één tijd geldt: de z.g. zonetijd. Verwar dit niet met zonnetijd! De klank en uitspraak zijn bijna hetzelfde. Als in het midden van zo'n strook de zon op zijn hoogst staat, geldt voor alle plaatsen binnen die strook de tijd voor 12 uur.

Nu vallen helaas alle landsgrenzen niet samen met de grenzen van zo'n strook. Daarom hebben aan elkaar grenzende landen weer opnieuw afspraken gemaakt. Zo heeft Nederland zich aangesloten bij de landen waar de midden Europese tijd geldt: MET. De meridiaan waar voor geldt dat het twaalf uur is, ligt op 15° oosterlengte. Dat is ten oosten van Berlijn. Als het daar twaalf uur is en de zon dus op zijn hoogst in het zuiden staat, dan is het in heel midden Europa op alle mechanische klokken twaalf uur. Maar dan duurt het nog 15°-6°= 9 keer vier minuten voor de zon in Zevenaar (6° OL) op zijn hoogste punt staat. "Onze Bruily-zonnewijzer" loopt dus 36 minuten achter t.o.v. de mechanische klok. In Utrecht(5° OL) 40 minuten, in den Haag (4° OL) 44 minuten, enz.

Het kan nog gekker. Wij kennen zomertijd (maart-oktober) en wintertijd (oktober-maart). In de zomer zetten we alle mechanische klokken een uur vooruit, dan hebben we 's-avonds een uurtje langer licht. Dus loopt de Bruily 1 uur en 36 minuten achter!
Tel 's-zomers 1 uur en 36 minuten bij de zonne(wijzer)tijd op; en tel 's-winters 36 minuten bij de zonne(wijzer)tijd op.

Recept:
Tel 's-zomers 1 uur en 36 minuten bij de zonne(wijzer)tijd op; en tel 's-winters 36 minuten bij de zonne(wijzer)tijd op.

Ga naar het Hoofdmenu