Lezingen 2010
Cross border programma: (Zevenaar)
Vrijdag 10 september - 20.00 uur
Hartmut Sittel: The Life of Stars
Als je naar de sterrenhemel kijkt, zie je altijd dezelfde sterren en sterrenbeelden. Er zijn helemaal geen veranderingen zichtbaar. Maar toch waren sterren er niet altijd en bestaan ook niet tot alle eeuwigheid, ook zij hebben een levenscyclus. Hoe ontwikkelt een ster zich, hoe komt hij tot leven, wat gebeurt er precies in het centrum en waarom sterft een ster? Hoelang zal onze zon, een gewone ster, nog schijnen? Deze en andere vragen zullen op deze interessante lezing beantwoord worden.
Vrijdag 1 oktober - 20.30 uur
John Vermeulen: Leven in het zonnestelsel
Traditioneel werden tot ons zonnestelsel negen planeten gerekend. In de jaren 90 werd ontdekt dat de toenmalige negende planeet, Pluto, slechts één van vele soortgelijke objecten in de Kuipergordel was. Naarmate steeds grotere objecten ontdekt werden, zoals Quaoar en Varuna kwam het klassieke aantal van negen planeten onder druk te staan. Met de ontdekking van de nog veel grotere Eris was een nieuwe definitie van planeet noodzakelijk. Volgens de nieuwe definitie wordt Pluto nu een dwergplaneet genoemd en telt ons zonnestelsel acht planeten.
Vrijdag 15 oktober - 20.30 uur
Ko Bakker: Leefbare Aarde
Lente, zomer, herfst en winter wisselen elkaar jaar in jaar uit met de regelmaat van de klok af. Maar een voor de mens leefbaar klimaat is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt. Geologen hebben op de zuidpool fossielen gevonden die in oerwouden thuis horen. Ook in tropische gebieden zijn restanten van ijstijden aangetroffen. Dus niet alleen jaargetijden, maar ook koude en warme klimaten wisselen elkaar af. Glacialen en interglacialen worden zij genoemd. Zij duren doorgaans 10.000 tot 250.000 jaar. Onze winters en zomers van ± 3 maanden vallen hierbij in het niet.
Het verschijnsel klimaat staat niet zo maar op zich zelf. Zij staan onder invloed van buitenaardse krachten. Het is de eeuwigdurende zwaartekracht van zon, maan en planeten die zeer langzaam maar gestaag veranderingen veroorzaken in de baan van de aarde waardoor wereldwijd ijstijden en warme tijden ontstaan.
Is de mensheid voorbereid op een nieuwe ijstijd? Of zijn onze grondstoffen en fossiele brandstoffen dan al op?
Vrijdag 22 oktober - 20.30 uur
Jan Adelaar: Levensloop van de sterren
De meeste sterren ontstaan ongeveer op dezelfde manier. In de donkere moleculaire absorptienevels ontstaan drukverschillen. Die kunnen veroorzaakt worden door dichtheidsgolven in de spiraalarmen, of door drukgolven van naburige exploderende sterren. Door dit plaatselijke drukverschil kan de materie hier wat gaan samenklonteren. Gaandeweg zal er door de zwaartekracht steeds meer materie aangetrokken worden, en er ontstaat een wervelende gasbol, een protoster. Bij lichte sterren is dit een vrij rustig proces, bij zwaardere sterren worden er bij de contractie grote hoeveelheden gas uitgestoten. Van hier af splitst de evolutie zich dus voor lichte en zware sterren.
Vrijdag 29 oktober - 20.30 uur
Willem Bekkers: Klimaatverandering en de invloed op het leven
Geologie - Klimaat - Leven: De Sahara en de Middellandse zee: Deze inleiding is te verdelen in drie episodes, het totaal over de periode 65 miljoen BP tot Present, het Genozoicum. In het Paleogeen veranderde het klimaat ten gevolge van het afnemen van de geologische activiteiten. In het Neogeen werd de Middellandse zee afgesloten van de Atlantische Oceaan. De Middelandse zee verdampte en kwam bijna geheel droog te staan. Het waterpeil zakte tot zeker een tot anderhalve kilometer onder het huidige niveau. In dezelfde periode werd Oost-Afrika droger, kwamen de apen uit de bomen en begon de ontwikkeling van de mensachtigen. In het Messinian zijn er twee tijdperken geweest dat de Sahara vochtig en bewoonbaar was en onze voorouders naar het noorden, centraal-azie en europa, konden trekken. Na de laatste ijstijd was er gedurende een beperkte periode een groene Sahara.